» Pėrshėndetje kur Hyni dhe kur Largoheni nga Forumi
Sun 02 Jul 2017, 21:02 nga albi

» Gėzuar Festat e Fund Vitit
Thu 29 Dec 2016, 19:02 nga Naki

» Kosovari ne Londer
Tue 13 Dec 2016, 16:58 nga albi

» Tė ndryshme
Tue 11 Oct 2016, 18:45 nga Elona

» Lodhja nga ata qė dikur i vlersoje...
Tue 11 Oct 2016, 00:15 nga Naki

» Te doktori...
Tue 11 Oct 2016, 00:13 nga Naki

15 pėrdorues nė linjė: 0 anėtarė 0 tė fshehur 15 vizitorė :: 1 Bot

Asnjė

Shiqo lokacionet nė hartė


Numri Rekord i pėrdoruesve nė linjė ishte 484 mė Sun 08 Mar 2015, 12:48
Forumi ka 2899 anėtarė tė regjistruar
Anėtari mė i ri dashuri_dhe_zjarr

Anėtarėt e kėtij forumi kanė postuar 154064 artikuj v 4861 temat


Naki (9125)
 
Geri (7161)
 
lolita (6766)
 
Annika (6751)
 
Kle@Love (6659)
 
Voglushja (4385)
 
Interesant (4173)
 
Arjana (3724)
 
albi (3377)
 
Adisa (3282)
 


Sak Faslia 1885 - 1944

Shiko temėn e mėparshme Shiko temėn pasuese Shko poshtė

Sak Faslia 1885 - 1944

Mesazh nga Naki prej Sat 19 Nov 2011, 00:39


Sak Faslia (Lindi. 1885 Rugovė, Pejė - Vdiq. 1944) si bajraktar shqiptar nga Kosova, ėshtė njėri ndėr luftėtarėt mė tė dėgjuar tė Rugovės. Ai u dallua sidomos nė luftėrat e shumta tė zhvilluara kundėr malazezėve.
Sak Faslia u lind nė vitin 1885 nė Koshutan tė Rugovės. I takon familjes sė Kurtdedajve, e njohur pėr trimėri dhe bujari qė nga shekulli XVIII. Ėshtė nipi i Sali Jahės, bajraktarit, komandantit (major) dhe udhėheqėsit tė shquar tė Rugovės qė luftoi pėr mbrojtjen e kufirit shqiptar kundėr forcave malazeze tė Knjaz Nikollės dhe Mark Milanit. Sali Jaha ishte edhe pjesėmarrės nė Lidhjen Shqiptare tė Prizrenit (1878). Luftoi dhe veproi pėrkrah rugovasve tė njohur si Ker
Sadria, Sali Rama, Jashar Haxha, Tahir Coli etj.
Ishte viti 1911, vit kur Perandoria Osmane po pėrjetonte fundin e vet nė Ballkan dhe Mali i Zi donte tė zgjerohej nė dėm tė tokave shqiptare, vit kur filloi veprimtaria luftarake e Sak Faslisė. Nė kėtė vit u zhvillu lufta e Beranės kundėr forcave malazeze dhe Saku u dallua si udhėheqės dhe strateg, edhe pse ishte mjaft i ri nga mosha. Pas njė lufte tė ashpėr malazezėt u thyen keq.
Nė vitin 1912 forcat malazeze ia mėsyn sėrish Rugovės dhe Rrafshit tė Dukagjinit. Sak Faslia sė bashku me rugovasit iu dolėn nė pritė nė vendin e quajtur Mokna dhe i shpartalluan plotėsisht forcat malazeze. Kjo luftė ėshtė e njohur si Lufta e Moknave.
Rezistenca e rugovasve tė udhėhequr nga bajraktari i tyre Sak Faslia vazhdoi gjatė tėrė pėriudhės qė nga pushtimi i Kosovės nga Serbia e deri nė Luftėn e dytė Botėrore. Pothuaj se nuk ka vit nė kėtė periudhė qė nuk u zhvilluan lufta tė pėrgjakshme kundėr serbėve dhe malazezėve.
Me shpartallimin e Jugosllavisė sė Versajės nė vitin 1941, tokat shqiptare u copėtuan dhe u ndan nė mes tė Gjermanisė, Italisė dhe Bullgarisė. Krahina e Rugovės bėnte pjesė nė prefekturėn e Pejės qė i takoi protektoratit italian e mė vonė atij gjerman. Ky protektorat propagandonte liri tė plotė pėr shqiptarėt edhe pse flamurit iu shtuan sėpatat e Liktorit.
Nė Pejė nė vitin 1941, nė fund tė qershorit erdhėn forcat shqiptare nga Shqipėria tė udhėhequra nga major Rexhep Gilani e Kolė Bibė Mirakaj dhe kishin pėr qėllim mbrojtjen e kufirit etnik shqiptar nga serbomalazezėt. Kėtyre forcave iu bashkėngjitėn edhe forcat vullnetare shqiptare tė Kosovės.
Me 1 korrik 1941 Sak Faslia u takua mė pėrfaqėsuesit ushtarak e administrativ tė qeverisė shqiptare nė Pejė. Pėrfaqėsuesi ushtarak, major Kolė Bibė Mirakaj e caktoi Sakun si udhėheqės tė luftės pėr mbrojtjen e kufirit nga Mali i Zi, duke iu drejtuar mė kėto fjalė: "Meqė jeni pasardhės i Sali Jahės sė njohur, bajraktarit tė Rugovės dhe jeni dėshmuar si luftėtar i denjė pėr ēėshtjen kombėtare, u shprehim besimin pėr organizim e pėr udhėheqje tė luftės pėr mbrojtjen e kufirit nga Mali i Zi", dhe e dekoroi mė njė dekoratė (nishan) pėr meritat e tij nė luftė.
Menjėherė pas kėsaj forcat vullnetare shqiptare tė udhėhequra nga Sak Faslia dhe repartet ushtarake tė ushtrisė shqiptare u vendosėn nė vijėn kufitare Morinė - Qafė e Diellit - Qafė e Ēakorrit - Mokna - Qafė e Dasmorve - Smilovicė.
Sak Faslia mori udhėheqjen e Batalionit "Gramos" ku komandant ishte Rexhep Gilani. Mė tė pėrhapur tė lajmit se ushtria shqiptare arriti nė Rugovė, rugovasit kush mė armė e kush pa to iu bashkuan atyre forcave. Ja si e pėrshkruan rapsodi ardhjen e ushtrisė shqiptare nė Luftėn e Moknave:
Pas vendosjes nė kufi, vazhdoi pėr tri vite lufta dhe rezistenca e rugovasve dhe ushtrisė shqiptare pėr mbrojtjen e kufirit. Sak Faslia nė ēdo betejė i printe ushtrisė me flamur nė dorė. Ketė flamur e vendosi nė kullėn e Moknave nė kufi dhe u bė roje e pathyer e kufirit.Ka shumė tregime pėr trimėritė e treguara nga Saku gjatė kėtyre viteve. Ja njė nga ato.
Pasi qė Saku ishte bėrė tmerr pėr ushtaret serbo-malazez, komanda e ushtrisė serbo-malazeze vendosi tė marrė njė aksion pėr likuidimin e bajraktarit. Kjo detyrė iu besua oficerit Vukosav Keniq. Ai, Sakut i kėrkoi luftė ballė pėr ballė duke i thėnė se:
"nė qoftė se je bajraktari i Rugovės mė tė vėrtetė, mė dil pėrballė, se ose kam me ta marrė atė kerrpė(flamurin) ose nuk i them vetit njėri"
Dy malazez tė tjerė kishin pėr detyrė qė tinėzisht t'i binin Sakut nga prapa dhe ta likuidojnė. Sak Faslia pa u hamend fare me flamur dhe pushkė nė dorė i doli pėrballė. Kėtė e pėrshkruan edhe rapsodi:
"Krisi topi, po bjen buria
Fort luftojke Sak Faslia
Sak Faslia, bajraktari
Yrysh bojke Vukosavi
Vukosavi po bon yrysh
Don flamurin me ia grabitė
Sak Faslia i shpėrdhitė
Ja ka dhan dy pluma n“ gjyks
...
Ėshtė e njohur sidomos trimėria e Sakut dhe rugovasve tjerė nė luftėn pėr mbrojtjen e Plavės dhe Gucisė. Me 16 korrik 1941 nė Qafė tė Ēakorrit forcat rugovase u bashkuan me vullnetarėt nga Rrafshi i Dukagjinit qė udhėheqėshin nga Ali Bajraktari i Junikut, Selim Shabani i Isniqit, Demė Alia i Pozharit, Haxhi Bajraktari i Vranocit etj. dhe u drejtuan pėr nė Plavė e Guci. Aty zgjodhėn edhe udhėheqjen e pėrbashkėt tė tė gjitha forcave. Bajraktar u emėrua Sak Faslia.
Forcat malazeze sulmuan nė Morinė e Velikė e pastaj nė Zhanicė, Pepaj e Nokshiq. Forcat vullnetare qė arrinin nė 3000 veta iu kundėrvunė dhe i detyruan forcat armike tė tėrhiqen. Pas kėsaj fitore Saku me forcat e veta u kthye prapė nė kufi.
Me 4 nėntor 1941 forcat ēetnike sulmuan Pazarin e Ri (Novi Pazarin) qė ishte nėn mbrojtjen e forcave vullnetare tė atij rajoni. Nė ndihmė pėr mbrojtjen e Pazarit tė Ri shkuan edhe forcat rugovase nėn komanden e Sak Faslisė dhe Sali Ramės. Aty erdhėn nė ndihmė edhe forca tjera nga viset e ndryshme tė Kosovės, si nga Istogu, Mitrovica, Drenica etj. Forcat e Drenicės udhėhiqeshin nga Miftar e Cenė Bajraktari, Shaban Polluzha, Mehmet Gradica etj.
Forcat e Pejės mė rrethinė udhėhiqeshin nga Kurt Abazi, bajraktar i Radacit, Mulla Zekė Bėrdyna, Adem Bajraktari i Vranocit, Demė Ali Pozhari etj. Forcat vullnetare shqiptare arrinin nė mbi 6000 veta. Nė njėrėn nga betejat e zhvilluar kundėr ēetnikėve nė Pazarin e Ri, bajraktari Sak Faslia u plagos nė kėmbė, por flamurin nuk e lėshoi nga dora.
Ja si e pėrshkruan rapsodi kėtė ngjarje:
"Prej Rugove janė ra n'Pazar
Ku luftuan rrafsh tri javė,
Tri javė ditė kanė luftua,
Q'atėherė Saku ish varrua!
Demė Haxhia si po thua?
Edhe vet Sako jam varrua!
Dej n'spital s'po muj me shkua,
S'en spital na'i paskan ēua.
Dema ish vdekė Saku ish pshtua.
Ish dekė Dema haj medet
Tuj liftua pėr atdhe t'vet.
.."
Pas qėndrimit nė spital, Saku kthehet pėrsėri nė Rugovė dhe vazhdon luftėn pėr mbrojtjen e kufirit.
Kryetari i Qeverisė shqiptare, Mustafa Kruja, nė qershor 1942 bėri njė vizitė nė Kosovė. Me 29 qershore, nė ora 12.30, arriti nė stacionin hekurudhor nė Pejė, i shoqėruar nga shumė veprimtar nga Kosova dhe Shqipėria. Pėr ta pritur kishin dalė Sefedin Begolli, kryetar i Bashkisė sė Pejės, Xhevat Begolli, prefekt nė Pejė etj. Aty ishte edhe bajraktari i Rugovės Sak Faslia, tė cilin Mustafa Kruja e dekoroi me njė dekoratė si simbol i qėndresės kufitare. Ishte kjo hera e tretė qė Saku dekorohej pėr heroizėm dhe pėr fitore nė betejat kundėr serbo - malazezėve.
Nishani mė tė cilė nė vitin 1942 u dekorua Sak Faslia nga Kryeministri i Shqipėrisė Mustafa Kruja. Nishani ka nė mesė 4 shkronja, S. F. B. R. qė janė shkurtesa pėr Sak Faslia Bajraktar i Rugovės.Mė 30 prill 1944 plagoset pėr herė tė dytė bajraktari, por as kėtė herė nuk e lėshoi flamurin nga dora. Pėr plagosjen e tij shkruan edhe shtypi shqiptar i kohės. Kėshtu p. sh. gazeta "Lidhja e Prizrenit" nr. 13 e vitit 1944 njoftonte pėr plagosjen e Sakut.
Pas shėrimit nga plagėt e marra, ai vazhdoi qėndrimin nė kufi derisa edhe u vra nė luftė me malazezėt nė vitin 1944 nė Majė tė Smilovicės, aty kah ora 14.00 e qėlloi njė predhė e murtajės sė dorės. Si tregojnė bashkėluftėtarėt, fjalėt e fundit tė tij para se tė vritej ishin: "O kadale cėrnogora, se s'ti lėshojmė kurrė kėto troje, kėtu i thonė Rugovė". Bashkėluftėtarėt e vorrosėn udhėheqėsin dhe bajraktarin e tyre aty ku ra pėr lirinė e trojeve shqiptare, nė kufirin shqiptaro-malazez, nė Smilovicė.
Me 3 qershor 2004, me rastin e 60 vjetorit tė vrasjes sė Sak Faslisė, nė njė Akademi Pėrkujtimore, Presidenti i Kosovės Dr. Ibrahim Rugova shpalli Sakė Faslinė - Hero tė Kombit.

firma.................................................................................................................................................................................
Ju lutem rrespektoni rregulloren. » kliko kėtu «:
Rrespektoni rregulloren * Rrespektoni stafin * Rrespektoni anėtarėt tjerė * Shiqoni temat para se tė hapni njė tė re, mos hapni tema tė dyfishta * Pėrmbaju temave * JO Politikė nė kėtė forum * Mos ofendoni anėtarėt dhe stafin * Adminet dhe Moderatorėt duhet rrespektuar dhe vendimet e tyre janė tė prera* Antarėt e Stafit kanė tė drejtėn tė fshijnė, redaktojnė, lėvizin ose mbyllin tema tė caktuara (pa paralajmėrim) qė shkelin rregullat e forumit. Duhet ta keni parasysh se ėshtė e pamundur qė tė vėrehen dhe tė modifikohen tė gjitha mesazhet.
avatar
Naki
Webmaster

Shteti : Republika e Kosovės
Postime : 9125
Kyējet nė forum : 18457
Regjistruar mė : 29/05/2007

http://www.nasergashi.com

Mbrapsht nė krye Shko poshtė

Shiko temėn e mėparshme Shiko temėn pasuese Mbrapsht nė krye


 
Drejtat e ktij Forumit:
Ju nuk mund ti pėrgjigjeni temave tė kėtij forumi