» Pėrshėndetje kur Hyni dhe kur Largoheni nga Forumi
Sun 02 Jul 2017, 21:02 nga albi

» Gėzuar Festat e Fund Vitit
Thu 29 Dec 2016, 19:02 nga Naki

» Kosovari ne Londer
Tue 13 Dec 2016, 16:58 nga albi

» Tė ndryshme
Tue 11 Oct 2016, 18:45 nga Elona

» Lodhja nga ata qė dikur i vlersoje...
Tue 11 Oct 2016, 00:15 nga Naki

» Te doktori...
Tue 11 Oct 2016, 00:13 nga Naki

15 pėrdorues nė linjė: 0 anėtarė 0 tė fshehur 15 vizitorė :: 1 Bot

Asnjė

Shiqo lokacionet nė hartė


Numri Rekord i pėrdoruesve nė linjė ishte 484 mė Sun 08 Mar 2015, 12:48
Forumi ka 2899 anėtarė tė regjistruar
Anėtari mė i ri dashuri_dhe_zjarr

Anėtarėt e kėtij forumi kanė postuar 154064 artikuj v 4861 temat


Naki (9125)
 
Geri (7161)
 
lolita (6766)
 
Annika (6751)
 
Kle@Love (6659)
 
Voglushja (4385)
 
Interesant (4173)
 
Arjana (3724)
 
albi (3377)
 
Adisa (3282)
 


MASAKRA E TIVARIT MĖ 1 PRILL 1945

Shiko temėn e mėparshme Shiko temėn pasuese Shko poshtė

MASAKRA E TIVARIT MĖ 1 PRILL 1945

Mesazh nga Naki prej Thu 24 Feb 2011, 04:10

Krijimi i formacioneve partizane nė Kosovė nė vitet 1943-1944
Pas kapitullimit tė Italisė fashiste (shtator 1943) Shtabi Suprem i UNĒJ-sė shtoi aktivitetin e saj ushtarak, nė formimin e sa mė shumė formacioneve tė armatosura nė Kosovė dhe nė viset tjera etnike shqiptare. Pėr kėtė qėllim mė 9.IX.1943 SHK i UNĒJ-sė pėr Kosovė e Metohi lėshoi njė thirrje, ku kėrkohej qė popujt e kėsaj krahine (e veēanėrisht populli shqiptar) tė radhiten nė njėsitė partizane, pėr tė luftuar kundėr ushtrisė naziste gjermane e bullgare. Prej shtatorit 1943 (dhe mė herėt) e deri nė nėntor 1944 nė Kosovė..., u formuan njėsite tė shumta tė UNĒJ-sė, duke filluar nga ēetat, aradhat, batalionet e deri nė brigada. Kėshtu brenda kėsaj periudhe u formuan: Aradha Nacional-Ēlirimtare Partizane (ANĒP) e Kosovės dhe Metohisė (22.X.1943); ANĒP e Shalės (gusht 1944); ANĒP e Rakoshit (nė fillim tė tetorit 1944);ANĒP e Drenicės (nga mesi i muajit tetor 1944); ANĒP” Curri-Rexhepi” (e formuar nga Aradha ”Perlat Rexhepi” e UNĒ tė Shqipėrisė dhe aradha ”Bajram Curri” e UNĒJ-sė pėr Kosovė e Metohi (12.I.1944); ANĒP e Ibrit (4.XI.1944); ANĒP e Kosmetit (7.XI.1944); ndėrkaq nė nėntor 1943 u formuan Ēeta Partizane e Krajės dhe e Tuzit; mė 13.IV.1944 - Ēeta e Kosovės; mė 16.IX.1943) Ēeta e Lumės, e Hasit dhe Batalioni i Parė kosovar ”Ramiz Sadiku”; nė fund tė tetorit 1943 – Batalioni ”Boris Vukmiroviq” dhe Batalioni i Parė i Dibrės ”Nazmi Rushiti”; mė 21.XI.1943 Batalioni i Parė dhe mė 29.XII.1943 Batalioni i Dytė kosovar; nė gjysmėn e majit 1944 Batalioni ”Kosova”; nė fund tė majit 1944 Batalioni Sulmues i Kosmetit; mė 28.IX.1944 Batalioni Partizan ”Meto Bajraktari etj.Po kėshtu deri nė dhjetor 1944 u formuan edhe 8 Brigada, si: Mė 24 qershor 1944 nė fshatin Zbazhdi (afėr Strugės) u formua Brigada I-rė e UNĒ pėr “Kosovė e Metohi”, nga luftėtarėt e Brigadės sė I-rė Kosovare-Maqedone, me 3 batalione dhe 1 ēetė pėrcjellėse. Mė 9 shtator 1944 nė fshatin Lilanc afėr Bujanocit, u formua Brigada II e UNĒ-sė pėr KM-nė, me 4 batalione dhe 450 ushtarė. Mė 16 shtator 1944 nė rajonin e Vranjės,u formua Brigada III e UNĒ-sė pėr KM-nė - me 3 batalione. Mė 13 tetor 1944 nė Krumė tė Hasit u formua Brigada IV e UNĒ-sė pėr KM-nė - me 2 batalione dhe 400 ushtarė. Mė 24 shtator 1944, nė fshatin Tullar u formua Brigada V e UNĒ-sė pėr KM-nė - me 4 batalione. Mė 13 dhjetor 1944, u formua Brigada VI e UNĒ-sė pėr KM-nė. Mė 11 nėntor 1944 nė Gjakovė u formua Brigada VII e UNĒ-sė pėr KM-nė, e cila mė vonė u shpall si brigadė sulmuese. Mė 20 dhjetor 1944 nė fshatin Ramno tė Preshevės u formua Brigada e VIII e UNĒ-sė pėr KM-nė - me 3 batalione. Po nė dhjetor tė atij viti u formua edhe Brigada e Korpusit tė Mbrojtjes Popullore tė Jugosllavisė pėr KM-nė.
Udhėheqja politike – ushtarake e Kosovės nė vitet 1943 – 45. Ėshtė pikėrisht kjo garniturė, e cila nėn urdhėrat e SHS tė UNĒJ-sė do tė pėrgatisin ripushtimin e Kosovės. Nga e djathta, nė kėmbė: Rifat Berisha, Shefqet Peqi, Miladin Popoviq, Mehmet Hoxha, Boshko Ēakiq, Pavle Joviqeviq, Fadil Hoxha, Xhavit Nimani, Mita Milkoviq…(Ulur): Ismet Shaqiri dhe Jela Popoviq, tė cilės nuk i duken syt.Kėto formacione partizane edhe pse u formuan nė gjeografinė etnike shqiptare, ngjarjet e mėvonshme do tė dėshmojnė se ato, nuk u formuan pėr tė mirėn e shqiptarėve.
Synimet e Shtabit Suprem tė UNĒJ-sė pėr ripushtimin e Kosovės
Nė gjysmėn e dytė tė vitit 1944, derisa forcat aleate (amerikane-angleze-ruse...) pėrparonin nė tė gjitha frontet e luftės kundėr ushtrisė hitleriane, Shtabi Suprem i UNĒJ-sė duke i shfrytėzuar rrethanat e krijuara, nė fillim tė shtatorit tė atij viti Shtabin Kryesor tė UNĒJ-sė pėr “Kosovė e Metohi”e degradoi nė Shtab Opertativ dhe me 14 shtator ia nėnshtroi Shtabit Kryesor tė UNĒJ-sė pėr Sėrbi. Dhe pėr ēudi nė emėr tė Shtabit Operativ tė “Kosmetit” do tė nisin pėrgaditjet luftarake gjoja pėr ēlirimin e Kosovės dhe tė viseve tė tjera shqiptare, a nė tė vėrtet SHS i UNĒJ-sė kishte pėr synim ripushtimin e tyre.Nė vjeshtėn e atij viti, Shtabi Suprem i UNĒJ-sė i drejtuar nga Josip Broz Tito, nė emėr tė internacionalizmit, do tė bėjė marrėveshje me ushtrinė e kuqe ruse, mė pastaj me forcat bullgare dhe mė 2 shtator 1944 edhe me SHP tė UNĒ tė Shqipėrisė, pėr tė zhvilluar operacione tė pėrbashkėta ushtarake kundėr forcave gjermane nė Jugosllavi... Derisa ushtria gjermane tėrhiqej nga shumė fronte tė luftės, ideja e Shtabit Suprem tė ushtrisė gjermane pėr forcimin e vijės sė frontit nė Ballkan, u bė e parealizueshme dhe nė kėto rrethana armata ”E” gjermane e cila ishte e dislokuar nė Greqi, mori urdhėrin qė tė tėrhiqet nga ky rajon. Tėrheqjen do ta bėjė nėpėr Maqedoni, Kosovė dhe Sangjak, pėr tė kaluar mandej nė Mal tė Zi, Bosnjė e Hercegovinė nė drejtim tė veriut. Armata ”E” pėr ēudi nuk u pengua, (pėrkundėr propagandės sė bėrė nga strategėt e UNĒJ-sė), por kaloi me shumė pak humbje nė veri - perėndim tė Jugosllavisė, ndėrkohė qė luftimet mė tė ashpra nė Kosovė brigadat sllavokomuniste, do t“i zhvillojnė gjoja “kundėr forcave tė Mbrojtjes Kombėtare tė Shqipėrisė Etnike dhe bandave shqiptare qė po mbretėrojnė nė Kosovė..!!!
Pėr tė argumentuar kėtė qėndrim, po i referohemi letrės sė Miladin Popoviqit, tė cilėn nė emėr tė KK tė PKJ-sė ua dėrgoi tė gjithė komisarėve politikė nė Kosovė. Nė letėr ndėr tė tjera M.Popoviq shkruan: ”Edhe pse Kosovė-Metohia janė pa pushtues, ne nuk sundojmė nė gjithė terrenin. Pengesa janė bandat e armatosura qė pėrhapin shovinizėm. Tash kemi detyrė tė patjetėrsueshme spastrimin e Kosovės dhe tė Metohisė nga kėto banda. Bandat duhet likuiduar energjikisht dhe pa mėshirė. Tokat e atyre qė nuk dorėzohen deri nė afatin e caktuar do tė konsiderohen tė shtetit e kėtė (konfiskim – vėrejtja ime Sh.B) do ta bėjnė shtabet (e UNĒJ-sė-vėrejtja ime Sh.B). Nė fshatrat qė ėshtė bėrė rezistencė duhet gjetur organizatorėt dhe duhet dorėzuar gjyqit ushtarak, qė do t“i gjykojė menjėherė e fshatarėt t“i ēarmatosė...” Sipas marrėveshjes UNĒJ-UNĒSH, nė fillim tė tetorit 1944 nė Kosovė do tė futen Brigadat III dhe V tė Korparmatės sė I-rė tė UNĒ tė Shqipėrisė. Mė 17 tetor 1944 edhe Armata II bullgare u nis pėr Kosovė, ndėrkohė qė atje (Kosovė) dhe nė viset tjera etnike shqiptare nė Maqedoni dhe Mal tė Zi, i kishin pėrfunduar pėrgaditjet pėr ofensivė, njėsitet e Korpusit tė 13-tė tė UNĒJ-sė (Divizioni i 22-tė, i 24-tė, i 25-tė dhe i 46-tė serb), Divizioni i 41-tė maqedon, brigada e 9-tė malazeze dhe tė gjitha brigadat e UNĒJ-sė pėr “Kosovė e Metohi”. Operacionet ushtarake tė kėtyre forcave, filluan ofensivėn pushtuese nė tri drejtime: 1.Kurshumli – Pėrpallac – Podujevė - Prishtinė; 2.Lebanė – Medvegjė - Prishtinė; dhe 3. Bujanoc - Gjilan-Prishtinė.
Barbarizmi i UNĒJ-sė kundėr popullit shqiptarė
Gjatė kėtyre operacineve tė pėrgjakshme kėto forca kryen krime mė tė shėmtuara qė njeh historia e njerėzimit, ndaj popullatės shqiptare, si dhe konfiskuan, plaēkitėn, dogjėn e shkatėrruan pamėshirshėm pronat e tyre.Gjatė kėsaj periudhe janė vrarė e masakruar nė mėnyrat mė mizore 47.300 shqiptarė. Kėshtu nė:
Gjilan janė vararė 7854 veta,
Prishtine 3.675
Drenicė 4.820
Mitrovicė,1.970
Pejė 3.540,
Ferizaj 1.260,
Podujevė 1.670,
Prizren 1.200,
Gjakove 800,
Rahovec 750,
Suharekė 420,
Dragash 500,
Preshevė 690,
14. Shkup 1.450 (vetėm nė Bllacė tė Shkupit u masakruan mbi 130 burra gra fėmijė e pleq!!!),
Kumanovė 780,
Tetovė 4100,
Gostivar 715,
Kėrcovė 490,
19Sangjak (Jeni Pazar) 1.410,
Tutin 900,ne
Bihor 3820,
Plavė e Guci 710,
Ulqin 515 dhe
24. Tivarė e Dalmaci 2.600 shqiptarė.
Nė kėtė situatė e tėrė pasuria e shqiptarėve tė vrarė ishte konfiskuar, asgjėsuar ose ishte plaēkitur nga kolonistėt serb, qė qenė kthyer sipas direktivave tė Byrosė politike tė KQ tė PKJ-sė.
Mobilizimi i dhunshėm i shqiptarėve dhe Kryengritja e Drenicės (janar-shkurt-1945)
Derisa Brigadat e UNĒSH-sė marshuan drejt Sanxhakut, (me urdhėresėn e Shtabit Operativ te Kosmetit (2.12.1944) tė miratuar edhe nga Shtabi Kryesor i UNĒ tė Serbisė), tė gjitha brigadat e UNĒJ-sė nė Kosovė morėn detyra konkrete pėr ēarmatosjen…e popullatės shqiptare, nė emėr tė gjoja ”spastrimi tė terenit nga bandat kriminale shqiptare”. Kjo urdhėresė vinte si pėrgjigje nė konfirmimet e Shtabit tė Divizionit 46 tė Serbisė, ku thuhet, se :”Shqiptarėt e Drenicės e gjetiu...masovikisht po u bashkohen Brigadave tė Shqipėrisė dhe jo atyre tė UNĒJ-sė”. Ndėrkohė, pėr t“i realizuar me lehtė synimet e saj, udhėheqja jugosllave, fillon urgjentisht organizimin mobilizues tė brigadave tė “Kosmetit” pėr nė Frontin e Sremit. Ndonėse qendra e rezistencės shqiptare nė gjysmėn e dytė tė dhjetorit 1944 u pėrqėndrua nė Drenicėn heroike, Shtabi Operativ i „kosmetit“ urdhėroi komandėn e vendit nė Skenderaj tė iniconte formimin e njė brigade tė autorizuar pėr mobilizimin ushtarak me ”vullnet” tė mashkujve tė aftė pėr luftė (pėr nė front tė Sremit) dhe me pas t“i bashkohet Brigades VII tė „kosmetit“, qė komandohej nga Shaban Haxhia.
Nė mbledhjen themeluese tė kėsaj brigade (mė 6 dhjetor 1944) ku mori pjesė edhe kryetari i Rrethit Hilmi Zariqi me tė gjithė parinė e vendit (shumica prej tyre ish-veprimtarė politikė e ushtarak tė Lidhjes sė II-tė tė Prizrenit) dhe pėr komandat tė brigadės u emrua Shaban Palluzha nga Llausha. Nė pėrbėrjen e shtabit Shaban Palluzha pėrfshiu shumė personalitete tė Drenicės, si: Imer Fazliun, Isa Zymerin nga Prekazi, Ramė Sejdiun nga Llausha, Bajram e Miftar Bajraktarin tė Llaushės, Mulla Ibrahimin tė Hasanprishtinės, Mulla Ilazin tė Burojės, Rexhep Gjelin tė Likoshanit, Azem Aruqin tė Makėrmalit, Beqė Ēubrelin, Jetullah Muharremin tė Rrezallės, Sadik Zenelin, Feriz Bojiqin, Zeqir e Sadik Lutanin tė Turiēecit, Shaban e Rifat Kotorrin, Hazir Gjakjen nga Akrashtica e Artakollit, Istref Temėn e shumė tė tjerė.Nė Brigadėn e Drenicės qė quhej Brigada e ”Shaban Palluzhės” populli shihte shpresėn pėr tė parandaluar masakrat serbe mbi popullsinė e Drenicės dhe tė rrethinės. Kjo Brigadė kishte shtatė batalione dhe fillimisht numri i luftėtarėve arrinte nga 500 deri nė 700 veta, tė cilėt pėrbėnin elitėn komanduese dhe tė luftėtarėve tė Brigadės.
Nga fillimi i janarit 1945 Shtabi Operativ i “Kosmetit”, urdhėroi Shtabin e Brigadės sė Shaban Palluzhės, tė lėshonte Denicėn dhe tė nisej nė drejtim tė Podujevės, ku duhet tė bashkohej me Brigadėn e VII tė “Kosmetit”, pėr tė vazhduar rrugėn pėr nė Sėrbi (Kurshumli - Banjė e Kurshumlisė – Prokuple - Srem). Udhėheqja mė e lartė politike dhe ushtarake serbo(jugo)sllave, krahas qėllimit pėr largimin e Brigadės sė Shaban Palluzhės nga Kosova, kishin planifikuar edhe nxitjen e incidenteve pėr tė gjetur si pretekst intervenimin ushtarak kundėr forcave tė rezistencės sė armatosur shqiptare.KNOJ-i pėr Kosovė nė emėr tė spastrimit tė terenit nga “bandat shqiptare...” veēanėrisht nė rajonin e Drenicės, ndėrmorri njė operacion tė gjerė ushtarak kundėr popullatės sė pafajshme shqiptare. Nė kėto operacione antishqiptare morėn pjesė:
1. Brigadat I-VI tė kosmetit, tė cilat pėrbėnin Divizionin 52 tė UJ-sė;
2. Forcat e Divizionit 24, 26, 44 dhe 46 tė Serbisė;
3. Divizionet 41 dhe 50 tė Maqedonisė;
4. Brigadat e Malit tė Zi (brigada e I-rė e Bokės dhe brigada e VI) dhe
5. Repartet speciale tė OZN-ės tė drejtuara nga famėkeqi Spasoje Gjakoviq.
Shtabi i Brigadės sė Drenicės largimin nga Kosova nė njėrėn anė do ta kushtėzojė me ndėrprerjen e vrasjeve dhe tė plaēkitjeve mbi popullsinė civile nga ana e ushtarėve jugosllavė, ndėrkohė qė nė anėn tjetėr vuri lidhje me personalitetet dhe me grupet e arratisura nė Dukagjin, nė Shalė tė Bajgorės dhe nė Kosovėn Lindore, me qėllim tė konsolidimit tė radhėve pėr njė ballafaqim tė mundshėm ushtarak me pushtuesit jugosllavė. Nga mesi i janarit 1945 pėrfaqėsuesit e Shtabit Operativ tė Kosmetit: Fadil Hoxha dhe Kėrsta Filipoviq ”Grofi”, i garantuan Shaban Palluzhės se do tė plotėsohen tė gjitha kėrkesat e shtruara dhe e urdhėruan ta lėshonte Drenicėn dhe t“i bashkohet Brigadės VII tė Kosovės, qė ishte nisur pėr nė Sremė tė Serbisė. Largimi i Brigadės sė Shaban Palluzhės nga Drenica deri nė Podujevė zgjati katėr ditė. Duke kaluar nėpėr Artakoll, fshatra tė Vushtrrisė, tė Permalinės dhe tė Llapit, njėsive tė Brigadės iu bashkuan rreth 3.500 veta, tė cilėt ndiheshin tė rrezikuar nga ushtria jugosllave. Brigada e VII e “Kosmetit” (tė cilės ishte planifikuar t“i bashkohet Brigada e Drenicės) sipas urdhėrit 151/45 (pa datė) tė lėshuar nga Shtabi Operativ i “Kosmetit”, ishte planifikuar qė e ndarė nė tri grupe (eshallone), tė marshojnė 9.500 veta pėr nė Frontin e Sremit (nė dokumentat ushtarake evidentohen vetėm 7.500 tė mobilizuar!!).
1. Eshaloni i parė me 3.300 veta, do tė niset mė 21.01.1945, nė krye me Qamil Brovinėn;
2. Eshaloni i dytė me 3.100 veta, do tė niset mė 22.01.1945, nė krye me Shaban Haxhin;
3. Eshaloni i tretė me 3.100 veta, do tė niset mė 25.01.1945, nė krye me Miqa Mijushkoviqin.
Kėto eshallone do tė udhėtojnė kėmbė prej Podujevės deri nė Kurshumli. Edhe brigadat VI dhe VIII tė “kosmetit” me 9.000 shqiptarė, do tė ndahen nė dy eshalone sikurse mė poshtė:
1. Eshaloni i parė me 4.300 veta do tė niset mė 20.01.1945 nė krye me major Popoviqin dhe kapiten Vllado Simiqin.
2.Eshaloni i dytė me 4.700 veta do tė niset mė 21.01.1945 nė krye me Glisho Sharanoviqin dhe Sllobodan Filipoviqin (nė dokumentet ushtarake evidentohen vetėm 3.100 veta /vėrejtja ime Sh.B !!). Kėto eshalone, pasi do tė udhėtojnė kėmbė nė rrugėn: Gjilan - Bujanovc, nga Ristovci do tė vazhdojnė rrugėn me tren pėr nė Srem. Pėr kėtė rrugėtim tė brigadave kosovare, Shtabi i Divizionit 46 serb mė 17.01.1945 do tė lėshojė njė dokument (urdhėr) sekret, nė tė cilin do t“i njoftonte brigadat e veta 25, 26 dhe 27 tė dislokuara nė Kosovė, pėr udhėtimin e njėsive shqiptare tė Brigadės VII, nė rrugėn Podujevė - Kurshumli... dhe u theksonte se nė ato njėsi konsiderohet se ka shumė dezertorė dhe kriminelė tė njemendėt, ndaj u urdhėruan qė t“u vihej roje pėrgjatė rrugės (nė tė dy anėt e Grykės sė Llapit) nė mėnyrė qė tė pengojnė dezertimin e tyre.
Kryengritja e Drenicės, Qėndresa dhe rėnja heroike e Shaban Palluzhės e Mehmet Gradicės.
Derisa makineria ushtarake jugosllave vriste popullsinė e pafajshme shqiptare gjithandej Kosovės, sipas kujtimeve tė martires shkodrane Marije Shllaku, shtabi i Brigadės sė Drenicės, mė 21 janar 1945 nė Gryk tė Llapit, mbajti njė mbledhje, nė tė cilėn ishin ftuar rreth 100 personalitete shqiptare tė arratisur (nė mesin e tyre ishin edhe Prof.Ymer Berisha dhe Ukė Sadiku) pėr tė vendosur, lidhur me shkuarjen apo mosshkuarjen e Brigadės nga Kosova dhe pėr kahet qė duhet tė mirrte Lėvizja e Rezistencės Shqiptare. Nė shenimet e saj (pėr kėtė mbledhje) Marije Shllaku saktėsoi: ”Bėmė njė bisedė paria, pėr gjendjen e ngushtė qė na paraqitej, tė vdesim dhe tė mos biem nėn Serbi: edhe nė paqim mundėsi tė shpėtojmė pa luftė. Nė qoftėse jo, tė ēohemi tė gjithė dhe tė mbrojmė, por tė mos e lėshojmė Kosovėn”
(vijon...)

firma.................................................................................................................................................................................
Ju lutem rrespektoni rregulloren. » kliko kėtu «:
Rrespektoni rregulloren * Rrespektoni stafin * Rrespektoni anėtarėt tjerė * Shiqoni temat para se tė hapni njė tė re, mos hapni tema tė dyfishta * Pėrmbaju temave * JO Politikė nė kėtė forum * Mos ofendoni anėtarėt dhe stafin * Adminet dhe Moderatorėt duhet rrespektuar dhe vendimet e tyre janė tė prera* Antarėt e Stafit kanė tė drejtėn tė fshijnė, redaktojnė, lėvizin ose mbyllin tema tė caktuara (pa paralajmėrim) qė shkelin rregullat e forumit. Duhet ta keni parasysh se ėshtė e pamundur qė tė vėrehen dhe tė modifikohen tė gjitha mesazhet.
avatar
Naki
Webmaster

Shteti : Republika e Kosovės
Postime : 9125
Kyējet nė forum : 18457
Regjistruar mė : 29/05/2007

http://www.nasergashi.com

Mbrapsht nė krye Shko poshtė

Re: MASAKRA E TIVARIT MĖ 1 PRILL 1945

Mesazh nga Naki prej Thu 24 Feb 2011, 04:33

... vazhdimi
Nė njė takim tė fundit, tė mbajtur mė 23.01.1945 nė Gllamnik, nė mes Shaban Palluzhės dhe pėrfaqėsuesit tė Shtabit Operativ tė“Kosmetit”: Ismet Shaqirit, kėtij tė fundit iu kumtua kundėrshtimi i shkuarjes sė Brigadės pėr nė Srem (Serbi), pėr shkak tė vrasjeve dhe masakrimeve tė popullsisė shqiptare qė kryenin brigadat jugosllave anė e kėndė Kosovės.Pas dėshtimit tė bisedimeve, Shtabi i Brigada sė Drenicės mė 23 janar 1945 i bėri pėrgatitjet e mundshme pėr daljen nga rrethimi i shumėfisht i ushtrisė jugosllave me humbje sa mė tė vogla. Mė 24 janar 1945 brigada la Grykėn e Llapit dhe marshoi drejtė djepit tė qėndresės shqiptare-Drenicės. Fillimisht Brigada dislokohet pėrreth Gllamnikut ndėrsa Shtabi i saj vendoset nė Gllamnik. Nė orėn 16 tė asaj dite, gjatė marshimit tė Brigadės nga Gllamniku nė drejtim tė Barilevės pėr tė depėrtuar nė malet e Qiqavicės, komandanti i Shtabit Operativ tė Kosmetit, Fadil Hoxha, urdhėroi njėsitė e veta tė shtinin 14 predha topi nė mesin e ushtarėve tė Brigadės sė Drenicės. Mirėpo, luftėtarėt e brigadės u mbrojtėn me sukses nga sulmet e tilla dhe pa kurrfarėė humbjesh vazhduan rrugėn. Ndeshja e parė ballore e Brigadės me Ushtrinė pushtuese jugosllave ndodhi mė 25 janar 1945, nė Artakoll. Ndonėse mė 26 janar Shaban Palluzha me 500-700 luftėtarė besnikė, deperton nė Drenicėn qėndrore, pjesa tjetėr e luftėtarėve qė vinin nga Llapi, Permalina, Artakolli... u shkėputėn (nga brigada) pėr tė depėrtuar nė Shalė tė Bajgorės e gjetiu, me qėllim tė organizimit tė rezistencės nė ato rrethe.
Nga luftimet e pėrgjakshme deri me 31.01.19145 krijohet njė “Zonė e Lirė” nė tė cilėn do tė pėrfshihen 20 fshatra tė Drenicės, si: Tėrsteniku, Bajica, Palluzha, Shtutica, Dashevci, Mikushnica, Luboveci, Oshlani, Obria e Epėrme, Obria e Poshtme, Aēareva, Obiliqi i Epėrm, Obiliqi i Poshtėm, Krushevica dhe disa fshatra pėrreth. Gjatė kėtyre betejave Brigada e Shaban Palluzhės ka shpartalluar disa njėsi serbo-malazeze si dhe 1/3 e Brigadės 25 serbe. Brigadat jugosllave, nė kuadėr tė tė cilave ishin mobilizuar mbi 40 mijė ushtarė, ato ditė morėn urdhėr qė tė shkatėrrohen tėrėsisht me artileri tė rėndė, tė gjitha fshatrat e fortifikuara e qė bėjnė rezistencė tė armatosur. Nė zbatim tė kėtij urdhėri u dogjėn e u rrėnuan me tokė fshatrat: Tėrstenik, Obria e Epėrme, Obria e Poshtme, Plluzhina, Tica, Likoci ,Rezalla, Palluzha, Krushevci dhe Dashevci, ndėrsa pjesėrisht u rrėnuan: Polaci, Kozhica, Prelloci, Gradica dhe disa lagje nga fshatrat tjera. Gjatė kėtyre operacioneve kėto urdhėra nuk do t“i zbatoi “Batalioni i Rinisė” i cili drejtohej nga Isuf Ibrahimi, e ku ishin tė gjithė shqiptarė. Ky batalion me 1 shkurt 1945 (pėr tė mos u vrarė vėlla me vėlla) do ta lėshoi frontin e hapur nė Prekaz, Klinė e Mesme, Klinė e Epėrme nė drejtim tė fshatit Polac. Pėr kėtė dezertim, Gjyqi Ushtarak i SHO tė Kosmetit, tė kryesuar nga Fadil Hoxha, mė 25 prill 1945 do t“i dėnojė 5 veta me pushkatim dhe dy tė tjerė me nga 2 vjet burgim tė rėndė. Ata qė u denuan me pushkatim ishin:
1. Komandanti Isuf Ibrahimi nga Gjilani;
2. Xhafer Lladova nga Lladova;
3.Abdyl Hyseni,
4.Shaban Cernica dhe
5. Raif Halimi,qė tė tre nga Cėrnica. Ekzekutimi i tyre u bė nė burgun e Pejės, ndėrsa nga pushkatimi shpėtoi vetėm Raif Halim - Cėrnica, i cili do t“i mbaj 18 vjet burg tė rėndė nėpėr kazametet famėkeqe tė regjimit komunist jugosllavė. Mė 18 shkurt 1945, pas njė rezistence heroike, kur bashkėluftėtarėt e Sh.Palluzhės mbeten pa municione, veshmbathje e pa bukė, me urdhėr tė Mehmet Gradicės njė pjesė e madhe e tyre u shpėrnda pėr t“i shpėtuar vdekjes, ndėrsa rreth tyre do tė mbesin vetėm 70 - 100 luftėtarė. Natėn e 20/21 shkurtit 1945 Shaban Palluzha dhe Mehmet Gradica me njė efektiv luftėtarėsh prej 17-29 veta u gjetėn tė rrethuar nė Kullat e Fekė Zenunit nė Berzhenik. Mė kėtė rast dolėn nga rrethimi me luftė tė pakompromis, duke lėnė 6 ushtarė serb tė vrarė dhe njė tė plagosur. Nga aty gjatė ditės arritėn tė fortifikohen nė Kullat e Dvoranėve nė Tėrstenik me njė efektiv tė pėrgjithshėm prej 16-20 luftėtarėsh. Dhe natėn e 21/22 shkurtit 1945 kullat u gjetėn nė rrethim tė hekurt nga njėsitė e Divizionit 52 tė UJ-sė, tė udhėhequr nga Petar Brajoviq. Shaban Palluzha me bashkėluftėtarėt e tij me sukses i pėrballoi sulmet e kėmbsorisė duke vrarė disa ushtarė serb. Meqė pa ndihmėn e artilerisė sė rėndė, kulla nuk do tė pushtohet lehtė, u gjet renegati shqiptar Kadri Mehmeti nga Klina, i cili duke gjuajtur me top u shkatėrrua kulla dhe nga trarėt e saj u plagosėn pėr vdekje dy kreshnikėt: Shaban Palluzha dhe Mehmet Gradica. Zėvendėskomandanti i brigadės Rexhep Xheli, i ndihmuar nga pesė-gjashtė bashkėluftėtarė, me sukses shpėrthyen rrethimin dhe u tėrhoqėn duke i bartur Shaban Palluzhėn dhe Mehmet Gradicėn. Ata do tė vdesin mbi krahėt e bashkėluftėtarėve dhe kufomat e tyre do tė fshihen, pėr ta mbajtur kėshtu nėn ethe tė frikės ushtrinė pushtuese edhe pėr njė kohė te gjatė. Kryengritja e Drenicės u shua me gjak, por nė historinė tonė mbeti njė nga epopetė mė tė lavdishme tė saj, qė pėr gjeneratat e reja u bė burim frymėzimi deri nė epokėn e lavdishme tė Ushtrisė Ēlirimtare tė Kosovės.
Vendosja e administrimit ushtarak nė Kosovė dhe mobilizimi dhunshėm i shqiptarėve nė mars 1945
Nė kohėn kur forcat jugosllave zhvillonin operacionet mė tė pėrgjakshme nė Drenicė, mė 8 shkurt 1945, komandanti suprem i UNĒJ-sė J.B.Tito me urdhėr tė veēantė nr.31 vendosi administrimin ushtarak nė Kosovė. Pėr kėtė vendim, Titoja mė 7 shkurt nė Beograd pati njė takim me ushtarakėt serb: Savo Dėrleviqin, Gjuro Medenicėn dhe Kėrsto Filipoviqin, tė cilėve ju foli pėr rolin qė duhet ta luante Administrimi Ushtarak nė Kosovė. Me kėtė urdhėr, i tėrė pushteti nė Kosovė do t“i kaloi njė grupi tė caktuar ushtarakėsh serbo-malazez, tė cilėt do tė ushtronin pushtetin politik, ekzekutiv dhe gjyqėsor. Me kėtė rast pasuan ndryshime nė tėrė strukturėn e kuadrove komandues. Nė krye tė pushtetit ushtarak, pėrkatėsisht tė Shtabit tė Ri Operativ u emrua ish-shefi i Armatės sė I-rė kolonel Savo Dėrleviq, duke e zavendėsuar Fadil Hoxhėn i cili mbeti zavendės i tij. Shef i Shtabit u emrua nėnkolonel Dushan Vukotiq (deri nė atė kohė ishte zėvendėskomandant i Divizionit 46 jugosllavė), shef i prapavijės u caktua Stevo Dobėrkoviq (i dėrguar nga shtabi qėndror i Sėrbisė), ndėrsa komisar politik u emrua nėnkoloneli Gjuro Medenica. Mė 10 shkurt 1945 kjo komandė bėri riorganizimin e tėrėsishėm tė ushtrisė duke formuar Divizionin e artilerisė, tė kalorėsisė, tė ndėrlidhjes, grupin operativ tė brigadave, Divizionin 46, 52 etj.Kjo makineri pushtuese ushtarake nė Kosovė, duke i marrė tė gjitha masat pėr "spastrimin" e terrenit nga "mbeturinat e fashizmit" dhe "kundėrrevolucionarėt" vrau e masakroi mijėra shqiptarė anė e kėndė Kosovės. Veēmas pas vendosjes sė regjimit ushtarak nė Kosovė, pėr shtypjen dhe shpartallimin e elementeve kryengritėse, Shtabi Operativ i urdhėruar nga SHS i UNĒJ-sė nisi mobilizimin e shqiptarėve pėr t'i dėrguar nė frontin e Trieshtės dhe Istrės (nė veriperėndim tė Jugosllavisė), ndonėse mobilizimi i shqiptarėve kishte filluar qysh nė fund tė dhjetorit 1944 (me dėrgimin e tyre nė frontin e Sremit, nė veri tė Sėrbisė). Mė 11.03.1945 nė Gjakovė u organizua njė demonstratė e grave, kundėr mobilizimit me dhunė, tė djemėve, vėllezėrve dhe burrave tė tyre.
Si ndodhi masakra e Tivarit - mė 1 prill 1945?!
Shtabi Operativ i “kosmetit” i urdhėruar nga SHS i UNĒJ-sė me qėllim tė shpėrbėrjes sė bėrthamės sė qėndresės shqiptare nė Kosovė, gjatė muajve mars-prill 1945 mobilizon me dhunė shqiptarėt pėr t“i dėrguar nė frontin e dytė tė ashtuquajtur tė ”Adriatikut” nė veriperėndim tė Jugosllavisė.Skenaristėt e Masakrės sė Tivarit, pėr dėrgimin e mobilizuesve shqiptarė nė pjesėt veriperėndimore tė Jugosllavisė, kishin zgjedhur rrugėn Prizren – Kukės – Shkodėr – Tivar – Dubrovnik - Rijekė. Pėr kėtė front mobilizuan shqiptarėt nga Vushtrria, Besiana (ish - Podujeva), Prishtina, Kaēaniku, Ferizaji, Gjilani, Lipjani, Shtimja, Theranda, Burimi, Peja, Gjakova, Rahoveci, Sharri, Prizreni... etj.
Sipas kujtimeve tė pleqėve, qė pėrjetuan kėtė mobilizim tė dhunshėm..., tė mobilizuarit shqiptarė, fillimisht janė tubuar nėpėr qendrat e rretheve dhe ato komunale e pastaj, tė organizuar nė njėsi ushtarake, tė komanduara nga oficerė shqiptar, kanė udhėtuar nė qendrėn e pėrgjithshme mobilizuese (nė kazermat ushtarake) nė Prizren. Pas sistemimit, shqiptarėt e mobilizuar do tė ēarmatosen, me arsyetimin se armėt do t'i marrin nė Kroaci e Slloveni !Ēarmatosja, atyre ju ka dhėnė njė sinjal tė keq dhe me tė drejt ka lindur dyshimi nė pėrgatitjen e ndonjė skenari shfarosės nė prapaskenė. Kjo psikoz u thellua edhe mė tepėr, atėherė kur u ēarmatosėn edhe oficerėt shqiptar dhe pėr pėrcjelljen e tyre u ngarkua Brigada XXVII e divizionit 46-tė serb e njohur pėr terrorizimin e popullit shqiptar gjatė muajve tė kaluar.
Rrugėtimi i pėrgjakur, Deportimi i shqiptarėve tė mobilizuar, nga kazermat e Prizrenit u bė nė tri grupime (eshalone):
Eshaloni i parė qė pėrbėhej nga 3.700 veta, u nis mė 24. 03. 1945 dhe pas 5 - 6 ditėsh arriti nė Tivar, ku iu dorėzua reparteve tė Divizionit tė IX - tė jugosllav. Gjatė rrugėtimit, derisa u dorėzuan nė vendin e caktuar, tė mobilizuarit u keqtrajtuan nė mėnyrė shtazarake nga kriminelėt serbo-malazezė. Tė mobilizuarit shqiptar nga Tivari do tė nisen pėr nė Istri, ku fillimisht disa ditė do tė ndalojnė pėr tė pushuar nė ujdhesėn Ēiovė afėr Trogirit. Dhe ato ditė gjatė kalimit me njė anije tė vjetėr, nga ujdhesa pėr nė Trogirė, u mbytėn rreth 65 veta, prej tė cilėve 29 qenė vetėm nga Kaēaniku. Eshaloni i dytė i pėrbėrė nga 4.700 veta, u nis dy ditė mė vonė (mė 26 mars) nėn pėrcjelljen e forcave tė Brigadės XXVII dhe mė 30 mars nė Shkodėr iu dorėzua Brigadės X malazeze. Gjatė marshimit katėr ditor nė rrugėn Prizren – Zhur – Kukės – Puk - Shkodėr, pėrkundėr lodhjeve e rraskapitjeve tė mėdha nga rruga e gjatė, tė mobilizuarit u maltretuan e u rrahėn dhe nė shumė vende shumė prej tyre u vranė... si, gjatė kohės sė pushimit, gjatė kalimit tė lumejve apo gjatė tentimit tė ndonjėrit prej tyre pėr ta shuar etjen, nė burimet e ujit.Vrasjet e para u bėnė nė mesnatėn e 26/27 marsit gjatė njė pushimi nėn qiellin e hapur nė Kukės. Me kėtė rast u vranė njerėzit mė autoritativė nga radhėt e tė mobilizuarve, ishin eprorėt e njėsive ushtarake ata shqiptar qė komanduan gjatė marshimit nga qendrat komunale pėr nė kazermat ushtarake tė Prizrenit. Nė mbrėmjen e 27 marsit ky eshalon arrin nė Fushė - Arrėz dhe sipas njė skenari tė parapėrgatitur mirė, xhelatėt serbo – malazezė, gjatė kohės sė pushimit (nė mesnatėn 27/28 mars) nėn qiellin e hapur duke fjetur (nė gjumė) vrrasin mizorisht rreth 120 - 140 veta dhe kufomat e tyre u hodhėn nė njė hendek...
Edhe pse tė lodhur e tė rraskapitur nga rruga e gjatė dhe uria, do tė vazhdohet me rrugėtimin dhe natėn e 28 / 29 marsit tė mobilizuarit do ta kalojnė nė njė luginė tė rrethuar me pyje nė periferi tė Pukės. Tė nesėrmen shumė veta pėr shkak tė torturave, helmimeve me ushqim, veshmbathjes sė dobėt... nuk kanė mundur ta vazhdojnė rrugėn dhe mėngjesi i gjeti tė vdekur. Nė mbrėmjen e 29 marsit, gjatė kalimit tė njė kanioni (lugine tė thellė) te “Ura e Zogut” pėrmes njė vagonete - teleferiku tė improvizuar, u hodhėn nė greminė rreth 50 veta dhe shumica prej tyre gjetėn vdekjen.Nė mėngjesin e 30 marsit Eshaloni i dytė ėshtė nisur nė drejtim tė Shkodrės dhe nė “Vaun e Spasės” meqė ishte ura e shkatėrruar, lumi ėshtė kaluar me anije tė improvizuar. Rreth orės 16:00 kolona ėshtė futur nė Shkodėr ku nė tė dy anėt e rrugėve janė pėrshėndetur nga mijėra shkodranė. Meqė shkodranėt sollėn ushqime dhe ujė pėr vėllezėrit e tyre nga Kosova, xhelatėt serbo-malazezė e ndaluan njė gjė tė tilė dhe me shpejtėsi kolona e tė mobilizuarve u vendos nė njė kazermė nė kodrėn e lartė nė Shkodėr. Aty kah mesi i natės 30/31 mars eshaloni ėshtė nisur nė drejtim tė Ulqinit dhe me tė kaluar kufirin (afėr Ulqinit) kolona ėshtė ndalur gjoja pėr tė pushuar. Me kėtė rast tė gjthė tė sėmurėt dhe tė plagosurit ndahen nė njė vend tė caktuar, me arsyetim pėr tė evituar ndonjė epidemi tė mundshme, dhe me premtimin se ata do tė shėrohen nė ndonjė spital tė Malit tė Zi janė ndaluar aty dhe kurrė mė nuk ėshtė mėsuar pėr fatin e tyre, ashtu sikurse nuk dihet as pėr fatin e qindra shqiptarėve tė tjerė qė u ekzekutuan gjatė kėtij rrugėtimi.Pas kėtyre peripetive, eshaloni i dytė, nėn pėrcjelljen e malazezėve - nė mesditėn e datės 1 prilli 1945 arriti nė Tivar. Atė ditė tė kobshme rrugėve tė qytetit shihej njė mobilizim i ushtarėve serbo - malazez, tė cilėt vėshtronin me pėrbuzje kolonėn e gjatė tė shqiptarėve. Kjo kolonė ėshtė ndaluar nė qendėr tė qytetit (me urdhėr) kinse pėr tė pushuar dhe ndėrkohė ndodhė njė eksces nė mes tė rojes dhe katėr shqiptarėve, tė cilėt u penguan qė tė pinė ujė nė njė krua aty afėr. Nga ky konflikt ushtarėt e urdhėruar derdhin njė breshėri plumbash nė trupat e shqiptarėve, me ē'rast vriten disa prej tyre. Situata e tensionuar me qėllim (pėr ta filluar komplotin e pėrgatitur) e shtyri masėn e shqiptarėve qė tė shtrihen pėr toke, ndėrkohė qė ajo hapsirė ishte vėnė nė shėnjestėr tė pushkėve dhe mitralozėve qė ishin vendosur nė ēdo qoshe tė rrugėve, dritare dhe terracė tė shtėpive e nė shkėmbijtė e kodrave pėrreth .
(vijon...)

firma.................................................................................................................................................................................
Ju lutem rrespektoni rregulloren. » kliko kėtu «:
Rrespektoni rregulloren * Rrespektoni stafin * Rrespektoni anėtarėt tjerė * Shiqoni temat para se tė hapni njė tė re, mos hapni tema tė dyfishta * Pėrmbaju temave * JO Politikė nė kėtė forum * Mos ofendoni anėtarėt dhe stafin * Adminet dhe Moderatorėt duhet rrespektuar dhe vendimet e tyre janė tė prera* Antarėt e Stafit kanė tė drejtėn tė fshijnė, redaktojnė, lėvizin ose mbyllin tema tė caktuara (pa paralajmėrim) qė shkelin rregullat e forumit. Duhet ta keni parasysh se ėshtė e pamundur qė tė vėrehen dhe tė modifikohen tė gjitha mesazhet.
avatar
Naki
Webmaster

Shteti : Republika e Kosovės
Postime : 9125
Kyējet nė forum : 18457
Regjistruar mė : 29/05/2007

http://www.nasergashi.com

Mbrapsht nė krye Shko poshtė

Re: MASAKRA E TIVARIT MĖ 1 PRILL 1945

Mesazh nga Naki prej Thu 24 Feb 2011, 04:49

.... vazhdimi
Azem Hajdini njėri nga dėshmitarėt e mbetur gjallė nga Masakra e Tivarit, kėshtu e pėrkujton ngjarjen e krijuar pas ekscesit:

Dėshmitari Azem Hajdini qė ka mbijetuar nga masakra e Tivarit: "Me tė pėrfunduar tė kėtij akti mizor, meqė ne ishim nė kolonė pėr 4, nė gjatėsi prej 5-6 km, e ku mundėsia pėr njė shfarosje masive ishte mė e vogėl, na kanė urdhėruar tė ngritemi nė kėmbė dhe tė qėndrojmė nė vend me duar tė lidhura mbi kokė. Pas pak na kanė urdhėruar tė ecim drejt njė ndėrtese tė madhe 3 katshe, i ashtuquajtur “Monopol i duhanit”, me njė sipėrfaqe prej afro 300 m2 dhe me oborr tė rrethuar. Ndėrtesa ishte e rrethuar nga tė 3 anėt me kodra shkėmbore, kurse oborri ishte i rrethuar me mure tė larta e me rrethoja tė hekurt , me maje tė prehta, gjė qė krijonte kushte shumė tė volitshme pėr likuidimin e tė gjithė neve pa marr parasysh a gjendeshim nė oborr apo nė ndėrtesė. Nė tė hyrė tė oborrit - kujton A.Hajdini - ishin 10 - 15 ushtarė tė cilėt me shufra hekuri godisnin nė kokė, gjoks apo nė shpinė ēdo njėrin prej nesh... dhe nga kėto goditje mbetėn tė shtrirė pėr vdekje rreth 100 - 150 veta. "Pas futjes sė shqiptarėve brenda nė ndėrtesė (rreth 1000 veta) dhe brenda oborrit tė rrethuar me mure (2.200 - 2.500 veta) dhe njė pjese tjetėr tė mbetur nė rrugė para oborrit, rreth orės 14.00, ata do tė sulmohen nga tė katėr anėt. Shtihej me te gjitha llojet e armėve tė zjarrit si: me pushkė automatike, mitralozė, mortaja dhe bomba dore, revole etj, kėshtu qė brenda njė ore, gjithė masa e grumbulluar nė ato hapsira nuk mbeti nė kėmbė. Me kėtė rast oborri dhe sheshi u shndėrrua nė lumė gjaku qė i ngjante njė kataklizme tė vėrtetė, ndėrsa ndėrtesa u shndėrrua nė gėrmadhė, me qindra kufoma shqiptarėsh brenda saj. Kėsaj masakre makabre arritėn t'i shpėtojnė kryesisht ata qė u gjendėn nė ndėrtesė dhe ndonjėri, qė kishte rėnė nė tokė para se tė filloj sulmi. Xhelatėt e pashpirt, pėr tė identifikuar tė plagosurit qė kishin shpėtuar nga trupat e pajetė tė shokėve tė tyre, nė emėr tė “shtabit” lėshuan njė proklamatė nė tė cilėn thuhej:
“a) Informohen tė gjithė ata qė kanė mbetur gjallė ose tė plagosur se komandanti suprem i UNĒ, shoku Tito ka urdhėruar ndėrprerjen e zjarrit dhe tė gjithė i ka falur - pavarėsisht prej gabimeve qė i kanė bėrė !!!
b) tė gjithė tė plagosurve do t“u jepet ndihma mjekėsore dhe sipas nevojės do tė dėrgohen nė shėrim, prandaj tė gjithė ata tė ngriten nė kėmbė dhe tė skajohen.
c) kėrkojmė tė brohoritni parullat: ”Rroftė shoku Tito” , ”Rroftė bashkim-vėllazėrimi” , ”Rroftė ushtria nacional-ēlirimtare”... !!! Duke menduar se thirrjet e proklamatės ishin tė vėrteta, shumica e tė plagosurve do tė ngriten nga vendi pėr tė kėrkuar ndihmė mjekėsore. Por.., ēka ndodhi...?! Ushtarėt mizorė nė vend tė ndihmės mjekėsore, u vėrsulėn si bisha mbi ta dhe i masakruan pamėshirshėm. Ky asgjėsim barbarė zgjati deri nė orėt e mbrėmjes, tė datės 1 prill, kur nė vendin e krimit do tė vijnė njė grup oficerėsh tė prezentuar si dalmatinė.
Kėtė ngjarje dhe ajo ēka pason A.Hajdini e kujton kėshtu: “ Pas kontaktit qė vuri(Isuf Halili nga Radisheva qė kishte dal i pari pėr tė kontaktuar me njėrzit qė u prezentuan si dalmatin e qė apelonin pėr té dalė nga ndėrtesa), si dhe pas premtimeve qė morėm se nuk do tė ketė vrasje, edhe ne tė tjerėt vendosėm ta léshojmė ndėrtesėn. Para se tė fillojė dalja, nė ndėrkohė serbėt dhe malazezėt vunė roje nė ēdo kat tė ndėrtesės dhe askush s'mund ta lėshonte atė pa u kontrolluar detajisht. Prej nesh kanė konfiskuar ēdo gjė tė vlefshme, si unaza ari, orė dore ose xhepi, tė holla etj. Kur dolėm jashtė, vėrejtėm se oficeret qė na kishin pėrcjellur dhe ata tė paraqitur si dalmatin, edhe mė tutje diskutonin me tone tė larta dhe plotė nervozizėm. Mėsuam se tė parėt pėrpiqeshin ta arsytojnė masakrin andaj prej ushtarėve dhe oficirėve tė ardhur kėrkonin qė tė largoheshin prej vendit tė ngjarjes. Nuk vonoi edhe ata u tėrhoqėn, sigurisht nė aradhat e veta e neve na lanė prap nė mėshirėn e gjakatarėve. Derisa dilnim nga ndėrtesa, pas nesh mbeteshin njė numėr i madh i tė plagosurve, duke qarė e kėrkuar ndihmė.“
Nė vijim dėshmitari Hajdini pėrkujton:“Me tė dalur nė oborr, vėrejtėm njė rrethim tė madh nga ushtarėt serbė e malazezė, por edhe njė skenė tė llahtarshme para nesh, ku shtriheshin me mijra tė vrarė e tė plagosur. Pamje trishtuese ofronim sidomos gjėsendet e mprehta si bajonetat, sėpatat, tėrfurqit shkopinjtė, qė kishin mbetur tė ngulitura nė gjoks, stomak apo gjymtyrė tė tjerė trupit. Nė atė grumbull njerėzish tė kryqzuar si kubiku i druve njė mbi njė, nuk mund tė dallohej se kush ėshtė kush, ku e ka kokėn e ku kėmbėt apo trupin. Kishte shumė tė plagosur qė vuanin duke vajtuar, kėrkonin ndihmė, klithnin e ēka jo tjetėr. Ėshtė vėshtirė tė pėrshkruhet gjithė ajo skenė e tmerrshme, kur tė plagosurit qė u shkonte gjaku rrėke, kėrkonin ndihmė e nuk ishin nė gjendje t'u ndihmojmė. Ishte shumė vėshtirė pėr ne qė mbetėm gjallė detyrimi tė qėndrojmė nė kėmbė mbi kufoma. Edhe ne qanim sė bashku me tė plagosurit tė cilėt shpesh klithnin:„ ndihmom vėlla, e mos shkel mbi varrėn time“, „vėlla, ma jep njė pikė ujė“, „ma hiq sopatėn, tėrfurkun, thikėn nga gjoksi“, „mė nxirrė prej kufomave“ etj, etj „. Nuk ishin tė rralla edhe lutjet: „vėllazėr, mos na leni nė duar tė kėtyre xhelatėve“, „na mytni ju“…!! Tė shtėrnguar nga tė gjitha kėto kėrkesa, edhepse ishim tė rrethuar nga qindra ushtarė tė armatosur, ne megjithatė u pėrpoqėm qė sado - pak t'u japim ndihmė duke i nxjerrur tė plagosurit nga kufomat. Por, atė moment kur na kannė diktuar se po u ndihmojmė, ushtarakėt dhanė urdhėr tė ri kėrcnues se ēdo kush qė tenton t'ju ndihmojė ose qė shmanget nga turma qė qėndronim nė kėmbė, do ta zė plumbi. Poashtu dėnohet me vdekje ēdo i plagosur qė tenton t'u bashkangjitet atyre qė kanė mbetur gjallė nė ndėrtesė.“ Nė kėrė rrėfim rrėnqethės plaku Hajdini thotė se i ka njohur disa tė plagosur dhe tė vrarė nė kėtė masakėr barbare: „…tė plagosurit duke kėrkuar ndihme njoha Asllan Mustafėn nga Tėrnavci, Bislim Pajazitin nga Krasimovci, Bejtė Bislimin nga Kryshefci e disa tė tjerė emrat e tė cilėve tani nuk mė kujtohen. Ndėr kufomat nė oborr njoha Sinan Avdiun nga Tėrnavci, Hysen Zeqėn nga Kuēica, njė djal tė ri nga Rakinica, tre tė tjerė nga Kopiliqi, dy shokė nga Prekazi e tė tjera...
Mobilizimi i kryesve tė krimit pėr zhdukjen e krimit
Pėr tė humbur gjurmėt e kėsaj vepre mizore, u mobilizuan tė gjitha njėsitė ushtarake serbo - malazeze, qytetarė e punėtorė tė kėtij nacinaliteti dhe me kamionė, vagoneta, qerre etj, gjatė tėrė natės sė ½ prillit i bartėn kufomat dhe tė plagosurit (bashkė!!!) dhe i transportuan nė drejtim tė Tivarit tė vjetėr, tek njė vend (humnerė) nė mes shkėmbinjėve tė bregdetit. Kufomat e shqiptarėve fillimish dogjėn dhe pastaj u hudhėn nė humnerė, ndėrsa pjesa tjetėr do tė varrosen ...!!! Sipas burimeve arkivore rezulton se nė Tivar, mė 1 prill 1945 u vranė e u masakruan rreth 1700 shqiptarė,ndonėse nga kujtimet e dėshmitarėve qė pėrjetuan kėtė masakėr, del se ky numėr mund tė jetė shumė mė i madh...Kjo ngjarje tragjike pėr popullin shqiptar, edhe pse ndodhi larg opinionit tė atėhershėm, ishte e qartė se u pėrgatit nga kreu i udhėheqjes jugosllave edhe pse mė vonė Aleksandėr Rankoviēi me kompani, kėtė ngjarje do tė pėrpiqet ta cilėsoj si incident tė rėndė tė shkaktuar me fajin e vet shqiptarėve !! Edhe pas masakrės sė Tivarit, mobilizimi i Shqiptarėve
nuk u ndalė dot...!!!
Edhe pas kėsaj masakre qė ndodhi me grupin e dytė, dėrgimi i shqiptarėve pėr nė Frontin e ashtuquajtur tė Adriatikut vazhdoi edhe mė tutje.
3.Grupi (Eshaloni) i tretė, me 2700 veta, nga Prizreni u nis mė 27 mars 1945 dhe u shoqėrua nga Brigada famkeqe XXVII. Shumė shqiptarė tė mobilizuar nė kėtė grup, gjatė rrugėtimit tė gjatė e tė mundimshėm, pėr mungesa tė ushqimit e tė higjienės u sėmunė rėndė nga tifoja dhe pėr pasojė dhjetra prej tyre vdiēėn rrugės. Mė 1 prill (ditėn kur nė Tivar - u masakruan pamėshirė shqiptarėt e grupit tė dytė) kėtij grupi gjatė kalimit tė lumit Buna, iu pėrgatit njė incident me ē'rast u vranė disa prej tyre. Ndėrkaq nė mbrėmjen e 2 prillit ky grup arriti nė Tivar dhe iu dorėzua Divizionit tė IX-tė dalmatin. Nga Tivari me anije u transportuan nė Dubrovnik,ku u vendosėn nė disa objekte me destinime tė ndryshme,mirėpo njė grup prej 800 vetash qė ishin vendosur nė njė depo baroti,nė njė mėngjes u gjetėn tė ngulfatur nga njė lloj helmi dhe vdiēėn tė gjithės sa ishin aty.Duke u bazuar nė shifrat e sipėrthėna delė se gjatė muajit mars 1945, pėr nė front tė Adriatikut janė mobilizuar 11.100 shqiptarė, ndėrkohė qė organet zyrtare evidentojnė njė numėr mė tė vogėl (7.420 veta). Gjatė muajit mars 1945 (pėr kėtė front) u mobilizuan dhunshėm edhe dy grupe shqiptarėsh, nga trevat etnike tė Maqedonisė perėndimore.
Mobilizimi i dhunshėm i shqiptarėve nė prill 1945
Mobilizimi i shqiptarėve tė Kosovės dhe dėrgimi i tyre pėr nė Frontin e ashtuquajtur tė "Adriatikut", ka vazhduar edhe gjatė muajit prill 1945.
Qė nė fillim tė kėtij muaji, Shtabi Operativ i Kosovės i pėrbėrė kryesisht nga serbo-malazezėt, lėshoi urdhėresėn (Zonave ushtarake) pėr ndjekjen dhe kapjen e tė gjithė dezertorėve shqiptarė (nga Brigadat Kosovare) por edhe tė tjerėve qė ishin tė aftė pėr luftė dhe prėgatitjen e tyre pėr t'u rreshtuar (moblizuar) nė repartet e Armatės sė IV-tė jugosllave. Ky aksion i ndėrmarrė nė emėr tė "spastrimit tė terrenit nga forcat reaksionare" pasoi me vrasje e likuidime tė shqiptarėve kudo qė ishin, ndėrkohė qė radhėt e grupeve nacionaliste nė shumė anė tė Kosovės u rikonsoliduan pėr ta mbrojtur popullatėn nga ekspeditat e pėrgjakshme tė divizioneve serbo-malazeze. Ato ditė prilli, Prizreni (me rrethinė) si njė nga qytetet me peshė mbarėkombėtare nė histori,meqė ishte epiqendėr e mobilizimit-kalonte momente tepėr dramatike qė tė kujtonin barbarinė serbe tė viteve 1912-13, tė bėra ndaj fshatrave tė Vėrrinit, Opojės dhe tė Lumės. Sipas dokumenteve arkivore nė Zonėn Ushtarake tė Prizrenit (ku pėrfshiheshin Suhareka, Rahoveci dhe Dragashi) operonin Brigadat II dhe IV kosovare dhe Brigadat serbe tė Divizionit 46-tė. Nė rrethinat e Prizrenit, nė Vėrri, Has e nė Kabash, operonin batalionet e Brigadės sė IV-tė kosovare dhe repartet e Brigadės XXV serbe, tė cilat shtriheshin edhe nė Rrafshin e Opojės (komuna e Dragashit). Kėto Brigada famėkeqe, duke i zbatuar urdhėrat e “Shtabit Operativ tė Kosmetit” - pėr mobilizimin e shqiptarėve, pasi vunė nė njė shetrrethim tė plotė Prizrenin dhe fshatrat e Vėrrinit, tė Hasit, Pėrdrinit, Kabashit dhe tė Opojės, terrorizonin egėrsisht popullatėn e pafajshme dhe arrestonin tė gjithė meshkujt prej moshės 18-60 vjeē. Nė kėtė fushatė tė egėr, vetėm mė 17 prill nė Prizren u dogjėn shumė shtėpi dhe u arrestuan mbi 400 veta, tė cilėt iu dorėzuan organeve tė OZN-sė. Listat e tė arrestuarve pėrpunoheshin nėn mbikqyrjen e Komitetit tė PKJ tė Prizrenit. Deri mė 19 prill nga fshatrat e Prizrenit u arrestuan mbi 1300 veta, dhe sipas tė dhėnave tė mbledhura nė teren prej tyre 195 mashkuj ishin nga fshatrat e Vėrrinit. Arrestimet mė tė mėdha tė pėrcjella me dhunė, rrahje e vrasje, u bėnė nė Zhur, Billushė, Kobajė, Lybeēevė, Jeshkovė, Leskovec, Vlashnje dhe Vėrmic. Nė kėtė periudhė tė mobilizimit u arresutan edhe shumė kuadra shqiptar, qė pėrbėnin organet e pushtetit lokal dhe nė vend tė tyre emroheshin njerėzit e dėgjueshėm. Shumė shqiptar duke iu shmangur mobilizimit iu bashkuan radhėve tė grupeve tė rezistencės (Ēetave nacionaliste). Ta zėmė nė trevėn e Vėrrinit pjesa mė e madhe e mashkujve (qė iu shmangėn kthetrave serbe) iu bashkuan Ēetės nacionaliste tė udhėhequr nga Destan Berisha nga fshati Kushtrim (ish-Billushė).Nė kėto rrethana tė jashtėzakonshme, nė muajin prill 1945, nė kazermėn ushtarake tė Prizrenit u grumbulluan (nėn tytat e pushkėve) mijėra shqiptarė, tė cilėt tė ndarė gjithashtu nė tri grupe (eshalone) u nisėn drejtė brigjeve tė Adriatikut.
1. Grupi (eshaloni) i parė - me 1.506 veta, nga Prizreni pėr nė Tivar u nis mė 19 prill, i shoqėruar nga repartet e batalionit tė I-rė tė Brigadės XXVI dhe Kompanisė sė zbulimit tė Divizionit tė 46-tė serbė. Gjatė rrugės, nė Shkodėr dy veta vdiqėn nga tifoja, me ē“rast sė bashku me shqiptarėt e pėsoi edhe njė roje serbe nga repartet pėrcjellėse.
2. Grupi (eshaloni) i dytė - me 2.601 veta, u nis mė 20 prill nėn mbikqyrjen e Brigadės XXV dhe tė kompanisė sė zbulimit tė Divizionit 46 serbė. Rrugėtimi i gjatė dhe i mundimshėm bėri qė disa shqiptar tė dezertojnė. Ndėrsa gjatė kalimit tė lumit Buna u mbytėn 17 shqiptarė dhe 1 ushtar serb nga repartet pėrcjellėse.
3. Ndėrkaq, mė 24 prill u nis grupi (eshaloni) i tretė - me 1.216 veta, i pėrcjellur nga Brigada XXVI “.
-Nga kėto shifra rezulton se gjatė prillit, janė mobilizuar 5.323 shqiptarė, ndėrsa pushteti serb, evidenton vetėm 4.300 veta.Tė gjitha kėto grupe - eshalone (tė marsit – prillit 1945) u dorėzuan nė repartet e Armatės sė IV-tė jugosllave dhe me anije u deportuan nė shumė vija tė frontit nė Slloveni e Kroaci, prej nga qindra – mijėra shqiptarė nuk u kthyen kurrė nė shtėpitė e tyre
Sa shqiptarė u mobilizuan dhunshėm nė janar-prill 1945...?!
Gjatė muajve mars-prill 1945, pėrmes rrugės Prizren – Kukės – Shkodėr - Tivar (pėr nė Frontin e Adriatikut) janė deportuar (mobilizuar) 16.423 shqiptarė nga Kosova, kurse rreth 4.600 tė tjerė u dėrguan nga viset etnike shqiptare tė Maqedonisė. Ndėrkaq, nė janar 1945 pėr nė Frontin verior (tė Sremit) janė mobilizuar rreth 18.500 shqiptarė nė pėrbėrje tė Brigadave kosovare dhe 5000 tė tjerė nga Maqedonia. Nga kėto shifra rezulton se gjatė muajve janar - prill 1945, janė mobilizuar dhunshėm rreth 44.523 shqiptarė nga Kosova dhe viset tjera etnike,pėr frontet e ashtuquajtura tė “Sremit” e tė”Adriatikut”.

firma.................................................................................................................................................................................
Ju lutem rrespektoni rregulloren. » kliko kėtu «:
Rrespektoni rregulloren * Rrespektoni stafin * Rrespektoni anėtarėt tjerė * Shiqoni temat para se tė hapni njė tė re, mos hapni tema tė dyfishta * Pėrmbaju temave * JO Politikė nė kėtė forum * Mos ofendoni anėtarėt dhe stafin * Adminet dhe Moderatorėt duhet rrespektuar dhe vendimet e tyre janė tė prera* Antarėt e Stafit kanė tė drejtėn tė fshijnė, redaktojnė, lėvizin ose mbyllin tema tė caktuara (pa paralajmėrim) qė shkelin rregullat e forumit. Duhet ta keni parasysh se ėshtė e pamundur qė tė vėrehen dhe tė modifikohen tė gjitha mesazhet.
avatar
Naki
Webmaster

Shteti : Republika e Kosovės
Postime : 9125
Kyējet nė forum : 18457
Regjistruar mė : 29/05/2007

http://www.nasergashi.com

Mbrapsht nė krye Shko poshtė

Re: MASAKRA E TIVARIT MĖ 1 PRILL 1945

Mesazh nga Sponsored content


Sponsored content


Mbrapsht nė krye Shko poshtė

Shiko temėn e mėparshme Shiko temėn pasuese Mbrapsht nė krye


 
Drejtat e ktij Forumit:
Ju nuk mund ti pėrgjigjeni temave tė kėtij forumi