TË ELIMINOJMË BARBARIZMAT

Titulli: TË ELIMINOJMË BARBARIZMAT Thu 25 Sep 2008, 2:37 pm

Duke qenë se shpesh bëhen gabime artografike, ndonse ajo nuk është edhe shumë shqetsuese, megjithëse më mirë do të ishte të mos bëheshin fare, vendosa të hapë këtë temë dhe të postoj këtë shkrim.
Megjithate, të gjithë nuk mund të jenë gjuhëtarë profesionistë dhe deri-diku iu falet ndonse intelektualët e profileve të ndryshme, para profesionit të tyre si jurist, ekonomist, historian e tj, do të duhej të njihnin gjuhen amtare.
Për më keq, tek ne perdoren shumë barbarizma të cilat kanë mbetur si pasojë e pushtimeve të gjata nga pushtues të ndryshëm por ato ka mundësi dhe do të duhej eliminuar me vetëm pak kujdes dhe mund.
Një kontribut të çmueshëm kësaj i kanë dhënë edhe krijuesit e mirënjohur Selman Vokshi e poeti drenicas Halil Xani me publikimet e tyre artistike në formë të poezisë të cilat nuk do të ishte e pa dobi dhe interes sikur të mësoheshin edhe nëpër shkollat tona duke pasur parasysh se disa barbarizma perdoren jo vetëm nga nxënësit.
Sa për ilustrim, unë këtu, paraprakisht duke falenderuar zotërijtë Selman Vokshi dhe Halil Xani e me shpresë se të nderuarit e lartëpërmendur nuk do të më hidhërohen pse pa lejen e tyre po i postoj ato poezi me të vetmin qëllim qe sadopak të ndikohet tek shkruesit e ndryshëm jo vetëm në këtë forum por edhe ne të folmen e përditëshme, po postoj edhe poezitë e mrekullueshme të këtyre dy poetëve.

TA FLASIM SHQIPEN PA SLLAVIZMA
Selman Vokshi
Ta duam, ta mësojmë, ta flasim e ta shkruajmë
Shqipen tonë të bukur, pa gabime e bastardime.

Për ju prindër shqiptarë,
Për ju nxënës shkollarë,
Kosovare e kosovarë,
Shkrova këtë poezi,
Me të vetmen porosi:
“Shqipen tonë të mrekulluar,
të dashur e të praruar,
sa më parë për ta liruar,
prej shkinishtës së tepruar,
që aq shumë e ka kapluar,
që më nuk duhet duruar,
pa pasur aspak nevojë,
për çdo ditë po e zëmë me gojë.

Pse dërzhavë e jo shtet?!
Pse zavodë e jo ent?!
Pse strujë e jo korrent?!
Pse kaish kur ai është rrip?!
Pse opshtinë e jo komunë?!
Pse vilushkë e jo pirun?!
Pse gollub e jo pëllumb?!
Pse tost e jo brumë?!
Pse rekë kur ai është lumë?!
Pse porez e jo tatim?!
Pse nagradë e jo shpërblim?!
Pse reshenje e jo vendim?!
E pse i thoni frizhider?
Kur ai është frigorifer.
Të flasim shqipen pa gabime
Kjo është porosia ime.
Pse sobë e jo dhomë?!
Kur e kemi shprehjen tonë?!
Pse gumë e jo gomë?!
Pse stanicë e jo stacion?!
Pse upravlaç e jo timon?!
Pse penzi e jo pension?!
Pse mast e jo yndyrë?!
Pse stub e jo shtyllë?!
Pse pivë e jo birrë?!
Kur tingëllon shumë më mirë?!
Pse carinë jo doganë?!
Pse zadrugë e jo kooperativë?!
Pse halinë e jo fustan?!
Pse pasosh e jo pasaportë?!
Po pse shargarepë e jo karrotë?!

Për të folur shqipen mirë
Duhet pasur shumë dëshirë.

Pse krevet e jo shtrat?!
Pse stomak e jo bark?!
Pse plloçë e jo pllakë?!
Pse grealicë e jo nxehëse?!
Pse pod e jo dysheme?!
Pse bubrek e jo veshkë?!
Pse breske e jo pjeshkë?!
Pse praznik e jo festë?!
Pse dnevnik e jo ditar?!
Pse konop e jo litar?!
Pse bollnicë jo spital
Pse vazduh e jo ajër?!
Pse zejtin e jo vaj?!
Pse poziv e jo ftesë?!
Pse stan e jo banesë?!

Prandaj ta flasim me dëshirë,
Gjuhen tonë shumë të mirë,
Se ky fjalor i mallkuar
Pa nevojë i huazuar
Shqipen tonë e ka dëmtuar.
Ky fjalor i çoroditur,
Shqipen tonë e ka tronditur.
Shqipja jonë është shumë e pasur,
Është e ëmbël, është e dashur,
Është gjuhë e moderuar,
Është krejtësisht e njësuar,
Është në botë e respektuar.
Këtë kurrë s’duhet harruar.
Prandaj të flasim me dinjitet,
Me përkushtim e me vullnet.
Të flasim bukur, e të flasim lehtë,
Të flasim pastër siç e do ky vend.
Këto fjalë të huaja t’i hedhim në det.
Dhe t’i harrojmë, pra përgjithmonë,
Se nuk kanë vend më në shqipen tonë.
Ne se kemi aspak vështirë,
Që shqipen tonë ta flasim mirë.
Gjuhën e ëmbël, gjuhën letrare
Gjuhën e bukur - gjuhën amtare.

Hali Xani :
Të flasim pa sllavizma

E zgjata pak këtë poezi
Le të jetë kjo porosi
Për nxënës, prindër e arsimtarë
Se gjuha jonë është sikur ar
Ka plot fjalë-margaritarë
Këto sllavizma t`i harrojmë
Nga e folmja t`i mënjanojmë
Kjo porosi nuk është e sotit
Kemi amanet prej burrave të motit
PRA:
Pse ulicë e jo rrugicë
Pse jo poç po sijalicë
Pse jo rimorkio po prikolicë
Pse jo shpojës po bushalicë
Pse vodovod e jo ujësjellës
Përse branë e jo ujëmbledhës
Përse shina jo binarë
Pse çuvar e jo rojtar
Pse jo ndeshje po sudar
Pse ostallë jo tavolinë
Pse okolinë e jo rrethinë
Pse granicë e jo kufi
Pse majstor e jo zanatli
Thua tabëll e jo tabak, burrë
Përse thua zid e s`thua mur
Pse prezore jo dritare
Thua zheg e vapë është fare
Përse, përse o lum daja
Në vend shkuja, thua promaja
Përse vallë soka të themi
Fjalën lëngje kur e kemi…
_________________
Firmë autoriale:
“Jeta është një dhe vetëm një herë jetohet, e pa kuptimtë është jeta nëse nuk shfrytëzohet".
"Sa më shumë që njoh njerëzit, aq më tepër i dua kafshët".

Titulli: Re: TË ELIMINOJMË BARBARIZMAT Sat 08 Nov 2008, 6:13 pm

Qenkan vertet keshilla shum te mira qe nuk i paskam lexuar me par,une nuk mburrem se nuk bej gabime ne te folur por qe ato mundohem te jen minimale fjalen serbe nuk e perdor kurr ne shtepin time,por qe vertet me vjen shum keq qe ka shum njerz nder ne qe po fole bukur gjuhen shqipe menjeher te kritikojn se je mendjemadhe dhe po flet ne gramatik, dhe eshte e vertet qe sa her qe shkruhem nepermes internetit me te aferm kurr nuk i pyes ndryshe perpos me si jeni por qe ma kthejn gjithmon mir jena ti qysh je dhe me drejtohen hajde fol shqip moter se spot mar vesh,po ne shqipetaret si duket jemi nje popull qe lakmojm shum ne gjera qe nuk na perkasin ne, se gjat luftes kur ishim ne shqiperi e kam verejt qe se paku tek ne ska qen prezente deri tani po qe tani edhe ketu ka filluar te jet e pranishme e kam fjalen per emrat e femijeve qe te gjith gati qe me ka ra rasti ti njof kan pas emra grek,ialijan,spanoll etj etj... po vetem nje gje dua ta them per qfar qmimi serbi do mari nje fjal shqipe dhe te e perdor ne gjuhen e tij dhe poashtu per qfar qmimi greku do i vinte emrin shqip femijut te vet skam me se qfar te shtoj.